Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord: de grote hond. Een deelwoord is een vorm van een werkwoord. Je kunt een deelwoord ook gebruiken als bijvoeglijk naamwoord: de blaffende hond, de gesloten deur.
Er zijn twee soorten deelwoorden. Het onvoltooid deelwoord is het hele werkwoord plus -d: blaffen wordt blaffend. Het voltooid deelwoord ken je van de voltooide tijd: gesloten, gepland. De vraag op deze pagina is steeds dezelfde: komt er een -e achter of niet?
Eerst: de gewone regel voor de -e
Een bijvoeglijk naamwoord voor een zelfstandig naamwoord krijgt meestal een -e. Er is één uitzondering. Bij een het-woord in het enkelvoud met een of zonder lidwoord komt er geen -e. Enkelvoud betekent: één ding.
| Wat staat ervoor? | Een -e? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| een de-woord | ja | de geplande reis |
| een de-woord met een | ja | een blaffende hond |
| een het-woord met het | ja | het geplande project |
| meervoud | ja | de getekende documenten |
| een het-woord met een | nee | een gestreept overhemd |
| een het-woord zonder lidwoord | nee | kokend water |
Kijk naar het einde van het deelwoord
Of een deelwoord een -e krijgt, hangt af van de laatste letters. Eindigt het op -d of -t? Dan volg je de gewone regel hierboven. Eindigt het op -en? Dan komt er nooit een -e bij.
Op -d of -t: de gewone regel
- de verbrande hand
- het geplande project
- een verbrand huis
- een gestreept overhemd
Op -en: nooit een -e
- de gesloten deuren
- het gezonken schip
- een gebroken been
- de gebakken vis
Het onvoltooid deelwoord: blaffend, spelend
Je maakt het onvoltooid deelwoord met het hele werkwoord plus -d: blaffen wordt blaffend, spelen wordt spelend. Het laat zien dat iets op dat moment gebeurt. Het eindigt altijd op -d. Daarom volgt het altijd de gewone regel.
| Wat staat ervoor? | Voorbeeld |
|---|---|
| een de-woord | de blaffende hond |
| een het-woord met het | het huilende kind |
| meervoud | de spelende kinderen |
| een het-woord met een | een groeiend probleem |
| een het-woord zonder lidwoord | kokend water |
Het voltooid deelwoord: gepland, gesloten
Bij een regelmatig werkwoord eindigt het voltooid deelwoord op -d of -t: gepland, gestreept, verbrand. Het krijgt dus vaak een -e. Bij veel onregelmatige werkwoorden eindigt het op -en: gesloten, gebroken, verloren. Die vorm blijft altijd gelijk.
Twijfel je tussen -d en -t? Gebruik dan de regel van 't kofschip. Die staat op de pagina over de voltooide tijd. Met een -e erachter blijft die letter staan: gepland wordt geplande, gestreept wordt gestreepte.
Staat het deelwoord niet voor het zelfstandig naamwoord? Dan krijgt het nooit een -e: De deur is gesloten. Het project is gepland.